Ray Dalio : Yatırım Dünyasına Meditasyon Işığı

Ray Dalio, gerek kendi ismiyle gerek şirketi Bridgewater Associates ile yatırımcıların yakından tanıdığı bir isimdir. 1970’lerden günümüze uzanan borsa tecrübesi ve aldığı meditasyon eğitimiyle şekillendirdiği yatırım stratejisiyle eski, yeni herkese ışık tutuyor. Ray Dalio, bu haftanın konuğu.

Ray Dalio Çocukluğu ve Eğitim Hayatı

Ray Dalio, 8 Ağustos 1949’da New York, Queens’te doğdu. Ev hanımı bir anne ile klarnet ve saksafon çalan caz müzisyeni bir babanın tek çocuğuydu. Spor yapmaktan ve oyun oynamaktan keyif alan Ray, okuldan pek hoşlanmazdı. Ama o hiçbir zaman tembel biri olmadı. Harçlığını çıkarabilmek için komşularının çimlerini biçer, yollardaki karları küreklerdi. 

12 yaşındayken yaptığı işlerden biri de golf sahalarında taşıyıcılık yapmaktı. 1960’lardaki borsa yükselişiyle birlikte burada golf oynayanların gündemi de çoğunlukla borsa olmuştu. Bu konuşmaları duydukça merak eden Dalio, taşıyıcılıktan biriktirdiği 300 doları ile ilk hisselerini satın aldı. Northeast Airlines’a ait olan hisseler, kağıt başı 5 dolar olması nedeniyle onun alabileceği birkaç hisseden biriydi. Dinlediklerini de doğru yorumlamış olacak ki kısa sürede parasını üçe katladı. 

Lise hayatı boyunca borsaya ilgisi giderek arttı. Büyük şirketlerin raporlarını okudu. Eski yatırımcıları inceledi. Öğrendiklerine göre belirli hisse senetleri hakkında fikir yürüttü ve tanıdığı yatırımcılardan bu fikirleri eleştirmelerini istedi. Bu teknikle ilerleyen Dalio, liseyi bitirdiğinde o yaştaki bir çocuk için iyi sayılacak bir portföy oluşturmuştu bile.

Çok başarılı bir öğrenci olmadığı için üniversite bulmakta oldukça zorlandı. Nihayet, CW Post Koleji’ne kaydoldu. Hisse alıp satmaya devam ederken, emtia vadeli işlemleriyle de ilgilenmeye başladı. Kolej yıllarında borsa dışında ilgisini çeken diğer konu da müzikti. Hayranı olduğu, dönemin en popüler müzik gruplarından Beatles’ı heyecanla takip ediyordu. Grup, meditasyon için Hindistan’a gittiğinde Dalio, etkilendi ve bunun kendisi için de iyi olabileceğini düşündü. Bunun üzerine gerçekliği daha net algılamak ve zihni irrasyonel duygulardan arındırmak için eski bir Hint uygulamasının modern bir uyarlaması olan Transandantal Meditasyon’u (TM) öğrendi. Ray Dalio, bu disiplinin konsantrasyonunu geliştirdiğini ve daha yaratıcı düşünmesini sağladığını gördü. 

Bridgewater Associates

1971’de Sanat/Bilim üzerine olan lisans eğitimini tamamlamasının ardından New York Menkul Kıymetler Borsasında katip olarak çalışmaya başladı. Orada, uluslararası bir mali krizin etkilerine ve Başkan Nixon’ın dolar ile altının değeri arasındaki ilişkiyi kesmeye yönelik kararını ilk duyanlardan oldu. Açıklamanın ertesi günü hisse senedi fiyatları yüzde 33 arttı. Sürekli bir enflasyon dönemi başlamak üzereydi ve pek çok emtianın, özellikle de altının fiyatları, önümüzdeki on yıllarda çarpıcı biçimde artacaktı. 

Artık borsa konusundaki ilgisinden emin olan Dalio, Harvard İşletme Okulundan MBA yapmaya karar verdi. 1975’te mezun olmasının ardından, Harvard’da edindiği birkaç arkadaşı ile birlikte Bridgewater Associates’ı kurdular. Bu şirket Dalio’nun iki odalı dairesinde kurulmuştu. Bu küçük şirketten çok fazla sonuç alamadılar fakat Dalio ‘Bridgewater’ ismini korudu. O dönem borsanın dibe vurmasıyla emtialar en parlak çağını yaşıyordu. Emtia konusundaki uzmanlığı ve sahip olduğu Harvard MBA diploması ile Dalio, bu çağın altın yumurtlayan tavuğu gibiydi.

Dalio, ilk olarak Dominick & Dominick, LLC’de çalışmaya başladı. Burada 1 yıl geçirdikten sonra Shearson Hayden Stone’a geçti. Burada kendisine iyi bir müşteri kitlesi geliştirdi. Fakat Dalio, buradaki hiyerarşik yapıdan olumsuz etkileniyordu ve bir gün bölüm başkanıyla kavga etmesinin ardından buradan ayrıldı. Ama müşterilerinin bir kısmı onu bırakmayacaktı. Kendisine inancını koruyan bu kitle ile Dalio, iki odalı dairesinde Bridgewater Associates’ı yeniden kurdu. 

İlk etapta küçük kitlesi için çalışmanın yanısıra birkaç kurumsal müşteriye de döviz ve faiz oranı riskleri konusunda tavsiyeler verdi. Müşterileri bu bilgilerden yararlandıkça onu tavsiye etmeye başladılar ve onun öngörüleri daha fazla yatırımcı tarafından merak edilmeye başladı. Mc Donalds’ın en büyük tedarikçilerinden biri ile imzaladığı sözleşme sonrası Bridgewater Associates hızla büyümeye başladı. 

Pure Alpha

Eşiyle birlikte Connecticut’a taşınmalarının ardından 1981’de Bridgewater ofisini de taşıdılar. İzleyen yıllarda büyük şirketlerle yaptıkları anlaşmalar sonrası Bridgewater, piyasada yerini sağlamlaştırmıştı. Bunun üzerine Dalio, 1991 yılında Pure Alpha adında bir hedge fonu kurdu. Pure Alpha, Bridgewater’ın amiral gemisi fonu haline geldi ve yıllık ortalama yüzde 18 getiri elde etti. 2008 sonrası krizde, çoğu yatırım fonu büyük kayıplar verirken, Bridgewater’ın Pure Alpha fonu % 9,5 kazanç elde etti. 2010 yılında, Bridgewater’ı halka açmasına yönelik gelen önerileri, şirketin temel kimliğini bozacağı gerekçesiyle reddetti. Ve o yıl şirketin yaklaşık % 20 ‘sini Bridgewater çalışanlarına sattı. Ardından Temmuz 2011’de Ray Dalio, Bridgewater Associates’in CEO’su olarak görevinden resmi olarak feragat etti ve “Mentor” unvanını aldı. Eş-Yatırım Sorumlusu olarak görevine devam etmektedir. Bridgewater Associates, bugün, 154 milyar doları yöneten dünyanın en büyük hedge fon şirketidir.

Yatırım Anlayışı

Dalio, üniversite yıllarında benimsediği meditasyon çalışmalarından öğrendiklerini, piyasa kararlarını ve şirket yönetimini etkileyen psikolojik faktörleri anlamak için kullandı. Rasyonel karar vermenin önündeki en büyük engelin ego ve kendini haklı, diğerlerini haksız görme ve bunu kanıtlama çabası olduğunu gördü. 

Dalio’nun liderliğinde Bridgewater, “radikal şeffaflık” olarak tanımladığı bir yönetim tarzı benimsemiştir. Ta lise yıllarında yatırımcılardan kendisini eleştirmelerinin çok faydasını görmüştü. Bu nedenle kendisi de bir yatırımcı olduğunda bile bundan vazgeçmedi. Meslektaşlarının eleştirisine, hatalarının analizi, öğrenme sürecine katkıda bulundukları sürece değer verdi. Şirkette gizlilik, dedikodu ve arkadan eleştiri yasaktır. Tüm toplantılar videoya alınır ve kayıtlar tüm organizasyonun kullanımına sunulur. Dalio, işletme yönetimi felsefesini 2005 yılında “Prensipler” ismini verdiği bir denemede özetledi.

Ray Dalio, 2018 itibariyle 17,7 milyar dolarlık kişisel bir servet biriktirmişti. Bill Gates ve Warren Buffet ile birlikte Ray Dalio, yaşamı boyunca net servetinin yarısını hayır kurumlarına vermeyi taahhüt eden “The Giving Pledge”i imzaladı. Ayrıca hayırsever katkılarını kanalize etmek için Ray Dalio Vakfı’nı kurdu.

Bir önceki yazımı okumak için Buraya Tıklayınız.

Comments are closed.