Yatırımcı Psikolojisi

Bu yazıda sizlere yatırımcı psikolojisin den bahsedeceğim. Aslına bakarsanız yatırımcı psikolojisi birkaç duygu ve istek arasında gidip gelir.

Yatırımcı Psikolojisinde Duygu ve  İstekler

  • Açgözlülük – korku,
  • İyimserlik – kötümserlik,
  • Risk alma – riskten kaçma

Açgözlülük / korku, yatırımcı hareketlerini yönlendiren en bariz psikolojik ya da duygusal süreçtir. Bunların altında yatan sebep ise coşku ve depresyon ile açıklanabilir. Açgözlülük şu şekilde oluşabilir; olumlu olaylar coşkuyu teşvik eder, coşku da açgözlülüğü körükler.  İyimserlik de burada devreye girmektedir. Olumlu olayların sonrasında yeni olumlu olayların gerçekleşmesi, daha sonrasında tekrar yeni olumlu olaylar beklenmesine neden olur yani iyimserlik devreye girer. Aynı şekilde olumsuz olaylar depresyonu teşvik eder, bu da korkuyu getirir. Kötü olaylar ve yeni kötü olaylar olması ile ortaya kötümserlik dediğimiz his gelir.

Bu duygu ve istekleri yatırım ile nasıl bağdaştırabileceğimizi tarihten iki örnekle anlayalım.

Yatırımcı Psikolojisi ne Tarihten Örnekler

DOT.COM

1995-2000  yılları arasında yaşanan teknoloji balonu ile başlayalım. Teknoloji hisseleri yukarı doğru ralli yaparken herkes ‘’Treni kaçırmamak lazım, bu sefer farklı, kaybetme ihtimalin yok, internet dünyayı değiştirecek.’’ gibi cümleler kurmaktaydı ve hisseler hiç beklenmedik noktalara gitmek için hazırdı. Peki hisselerdeki yatırımcı psikolojisinin etkisi neydi? İnsanlar coşkuya kapılıp pozitif hissetmeye başlamışlardı, bu da iyimserliği doğurmuştu. Yani olan her olaya olumlu gözle bakıyorlardı. Sonuçta açgözlülük devreye girdi. Riske karşı insanlar toleranslı olmaya başladı hatta ‘’Riski boşver, hepimiz kazanacağız.’’ dediler ve coşkuyla teknoloji hisselerini aldılar aldılar ve aldılar… Ta ki o kaçınılmaz çöküş gelene kadar. Çöküş başladıktan sonra insanların psikolojisi değişmeye başladı. Daha önce coşku ile alan insanlar, depresyon ile satmaya başladılar. Varlıklarının değer kaybettiğini gördükçe de korkmaya başladılar ve daha çok sattılar. Böylece çöküş devam etmiş oldu, ta ki dip seviyeye gelene kadar. Bu sefer de insanlar hisse senetleri için ‘’Çok riskli, ben yatırım yapmam.’’ demeye başlamıştı. Sonuç olarak birçok yatırımcı ya batmıştı ya da çok büyük zarar edip bir daha yatırım yapmama kararı almıştı.

Güney Deniz Balonu

Güney Deniz Balonunda ne olmuştu? 1720 yılının Ocak ayında 128 sterlin olan hisseler  Haziranda 1050 sterline gelmişti. Yukarıda bahsettiğimiz psikolojik etmenler sayesinde çok tanıdık bir isim olan Sir Isaac Newton da bu hisselere yatırım yapmıştı. Başta aldığı hisseleri kar ile sattı. Daha sonra etrafındakilerin kazandığını duyunca hisselerden tekrar aldı. 1720 yılının Eylül ayına gelindiğinde balon patladı ve hisse senedi %80 değer kaybetti. Sonuç olarak daha önce kar eden Sir Isaac Newton, elde ettiği kardan çok daha fazla kaybetmişti. Sonrasında kendisine piyasanın yönü sorulduğunda şöyle bir açıklama yapmıştı, ‘’Gökyüzündeki gezegenlerin hareketlerini hesaplayabilirim, ancak insanların çılgınlığını hesaplayamam’’.

Yazıyı daha fazla uzatmamak adına diğer krizlerdeki yatırımcı psikolojisi örneklerinden bahsetmiyorum fakat dikkatli bakıldığında tarihte yaşanan Lale Krizi, Küresel Ekonomik Kriz, Japon Emlak Balonu gibi krizlerde yatırımcı psikolojisinin hep ön planda olduğu görülmektedir. Bunun en büyük sebeplerinden biri, insan, doğası gereği çevresine ve çevresinde olup bitenlere uyum sağlamak, onlarla birlikte hareket etmek ister. Bunun sonucunda da daha önce görülmemiş yükselişler, düşüşler görülür.

Teknik Analiz ve Psikoloji Yönetimi Eğitimi İçin : Buraya Tıklayın.

Tarihin Finansal Balonları infografiğimizi incelemek için;  https://www.bullekon.com/tarihin-finansal-balonlari-infografik/

Bir önceki yazımı okumak için; https://www.bullekon.com/varant/

Daha fazlası için;

https://www.instagram.com/bullekon

Comments are closed.