Emrah Lafçı, 5 Soru 5 Cevap

Ekonomist, Emrah Lafçı

Bullekon Ailesi olarak, Ekonomist Emrah Lafçı ile 5 Soru 5 Cevap çalışmamız kapsamında finansal okuryazarlık, kripto paralar, spekülasyonlardan veya manipülasyonlardan korunma, merkez bankaları ve kripto paralar arasındaki anlaşmazlık ve gelecekte oluşabilecek finansal krizler konularında çok değerli bir sohbet gerçekleştirdik. Sayın Emrah Lafçı Beye değerli zamanını ayırıp sorularımızı yanıtladığı için çok teşekkür ederiz.

1-Finansal Okuryazarlığımızı geliştirmek için neler yapmalıyız?

Finansal okuryazarlık finans sektöründe çalışsın çalışmasın herkesin sahip olması gereken bir özellik. Temel bazı kuralların biliniyor olması insanların hayatları boyunca finansal konularda kendilerini rahat hissetmelerini sağlayacaktır. Bu anlamda bütçe yapmak, tasarruf etmek, yatırımları doğru bir şekilde dağıtmak gibi temel konulardan bahsediyorum. Bu konuda yazılmış kitaplar var, bu kitaplar okunabilir. Özellikle Youtube’ta bu konudaki kaliteli içeriklerden faydalanılabilir. Burada seçici olmak gerekir, içeriklerin önemli bir kısmı faydadan çok zarar getirecek türden. Mümkünse yabancı dilde ve yabancı kaynaklardan faydalanmaya çalışılması çeşitlilik açısından daha faydalı olur.

2- Sizce kripto paralar bir yatırım aracı mıdır?

Kripto paraların sıradan vatandaşlar için bir yatırım aracı olduğunu düşünmüyorum. Kripto para yatırımı hem finansal okuryazarlık hem de teknoloji okuryazarlığı gerektiriyor. Bireysel yatırımcılar için uzun vadede, özellikle de yatırımcı psikolojisini yönetemedikleri için, faydadan çok zarar getirdiğini görüyorum. Büyük bir portföyün içinde çeşitlendirme ve dışarıda kalmama adına bir miktar ekleme yapılabilir.

3- Yatırımcıların piyasadaki spekülasyonlardan veya manipülasyonlardan korunması için yapmaları gerekenler nedir ve ne tavsiye edersiniz?

Yatırımcılar konulara uzun vadeli bakarlarsa manipülasyonlardan otomatik olarak korunmuş olurlar. Sürekli işlem yapma gibi bir eğilimi var insanların. Bu oldukça yanlış bir yöntem. Sosyal medya, telegram grupları gibi yerlerden alınan tüyolar neticesinde yapılan yatırımlar ciddi zararlara sebep olabilir. Herkes kendi risk algısını kendisi ölçmeli, buna uygun bir strateji belirleyip uzun vadede bu doğrultuda hareket etmeli. Piyasa getirilerinin de çok üzerinde bir beklenti içine girmemeli. Bu, yatırımcıları yönetemeyecekleri riskleri almaya itebilir.

4-Merkez bankaları ile kripto paralar arasında bir anlaşmazlık var gibi duruyor. Sizce böyle bir durum var mı, varsa sonucunda neler görülebilir?

Kripto para mantığıyla, merkez bankacılığı mantığı birbirine ters şeyler. Biri adı üzerinde “merkez” diğerinin iddiası ise “merkeziyetsiz” olması. Merkez bankaları zaman içinde kripto paraların yükselişini önlemek için daha fazla önlemlere başvurabilirler. Fakat kripto sistemi doğası gereği tek bir elden yönetilemeyen ya da bir otorite tarafından faaliyetine son verilemeyen bir sistem. Bu karşılıklı bir halat çekme şeklinde uzunca süre devam edecek gibi görünüyor.

5-Gelecekte olabilecek finansal krizler için kendimizi nasıl koruyabiliriz?

Finansal krizler bu sistemin doğasında. Gelecekte de bunlarla karşılaşacağız. Finansal krizler aynı zamanda fırsatları da beraberinde getirir. Bütün yatırımın aynı enstrümanda olmaması bir krize hazırlık için en iyi yöntemdir. Mesela Türkiye’de paranızın tamamı hisse senedindeyse bir krizde çok büyük bir darbe yiyebilirsiniz. Ama paranızın bir kısmıyla mesela dolar almışsanız, kayıplarınızı bu yolla bir nebze telafi etmeniz mümkün. Bir de kriz olma ihtimaline karşılık bir miktar likit varlık bulundurmakta fayda var. Bu varlıklarla ucuzlayan enstrümanlardan almak mümkün hale gelebilir.

Comments are closed.