Bu yazımda size Yüksek Frekanslı İşlemler den bahsedeceğim. İngilizcesi high frequency trafing(HFT) olan işlemler son zamanlarda özellikle dünya’da ve ülkemizde çok popüler olmaya başladı. Peki bu popülerliğin arkasında yatan sebep neydi… Kısaltması HFT olan yüksek frekanslı işlemler, micro saniyede Borsaya birçok emir iletmek, karmaşık algoritmalar ve çok güçlü bilgisayarlar ile çalışan bir sistemdir. Tanımı size çok basit gelmesin çünkü bu işlemler için kurumlar milyar dolarlar harcamaktadır. Bu işlemlerin amacı yatırımcılardan daha hızlı olup, yavaş veya manuel işlem yapan yatırımcılardan hızlı davranarak kazanç elde etmektir. Aaa robotlar mı dediğinizi duyar gibiyim evet robotlar….
Yüksek Frekanslı İşlemler Yararları
HFT işlemlerin piyasanın likit kalmasında çok büyük payı vardır. Özellikle gelişmiş ülkelerde çok fazla kullanılmakta olup, ABD’de %60 Avrupa’da ise işlemlerin %40’ını oluşturduğu söylenir. Piyasaya likidite nasıl sağlar diye sorarsanız, HFT’ler hem alıma hem de satışa emir girerler. Bu girdikleri emir ile piyasada likidite sağlanır. Likidite sağlanan piyasa da işlemler daha sağlıklı dönmeye başlar. Tabi ki bunlar 5-10 lot alış girmediği için hem destek hem de direnç seviyelerine çok yüksek miktarda emir girerler böylece de teknik kısımı da çalıştıklarını anlayabiliriz. Piyasada biz şu kademe dolu dersek orada bir robot olma ihtimalinin yüksek olduğunu anlayabiliriz. Aslına bakarsanız piyasa yapıcı özellikleri de vardır. Bazı piyasa koşullarında HFT kullanan firmalar robotlarını o piyasa koşuluna göre yazılımını yapmadıkları için durdurabilir. Buda bazen kademelerin olmamasına sebep sağlar.
Yapılan çalışmalarda HFT’lerin normal piyasa koşullarında oynaklığı (volaliteyi) azalttığı söylenmektir. Fakat ani hareketlerin olduğu ve özellikle gelişmekte olan ülkelerin piyasalarında kademeler boş olduğu anda emir iptalleri ile oynaklığı olumsuz etkileyebilirler. Fakat gelişmiş ülkelerde oynaklık az olduğu için HFT’ler bu ülke piyasalarında çok fazla kazanç sağlayamayabilirler. Gelişmekte olan ülkelerde ise durum ise tam tersi olur, hem olumlu anlamda hem olumsuz anlamda.
Borsa İstanbul’da 2016 yılında BİSTTECH sistemine geçilmesi ile HFT’ler kulanılmaya başlanmıştır. Şuan toplam işlemlerin ne kadarı HFT ile yapıldığı bilinmemektedir. Fakat Borsa İstanbul’da Bir kullanıcının YFİ kullanıcısı sayılabilmesi için bu kullanıcı adına emir üretecek elektronik bazlı sistemlerin üye tarafından Borsanın eş yerleşim merkezinde konuşlandırılması ve Borsa tarafından bu kullanıcılara ayırt edici özellikteki kullanıcı kodu verilmiş olması gerekmektedir.” Borsa İstanbul’da HFT’ler için kolokasyon hizmeti alınması gerekir.
Bu yazımız ilginizi çekti ise Takas Analizi yazımızı buradan okuyabilirsiniz.